Reklama

O katechezie na wakacjach

2018-07-25 11:42

Ks. Piotr Nowosielski
Edycja legnicka 30/2018, str. 6-7

Ks. Piotr Nowosielski
Posiedzenie jednego z zespołów

Mimo okresu wakacyjnego, kiedy to dzieci i młodzież mają czas wolny od szkoły, są takie osoby, które o szkole nie zapominają. To grupa osób odpowiedzialna za przygotowanie nowego programu nauczania katechezy w nowej reformowanej szkole

W dniach 5-7 lipca w Szklarskiej Porębie obradowali specjaliści od nauczania katechezy w szkole. Zespoł ds. opracowania nowego programu nauczania religii rzymskokatolickiej tworzą 22 osoby duchowne i świeckie. Obradom przewodniczył bp Marek Mendyk, przewodniczący Komisji Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski. Uczestnicy spotkania podzieleni byli na grupy tematyczne, obejmujące okres przedszkolny, klasy 1-4, 5-8 oraz szkoły ponadpodstawowe.

– Intensyfikacja naszych prac, wiąże się z tym, że na początku czerwca Konferencja Episkopatu Polski przyjęła nową podstawę programową katechezy. Dokument ten będzie obowiązywał od 1 września 2019 r. Ale poza podstawą potrzebne są programy i podręczniki. Program musi powstać najpierw, zanim autorzy zasiądą do pisania podręczników. Program jest zatwierdzany przez Komisję Wychowania Katolickiego i stąd ta intensyfikacja prac. Ponieważ ten sam zespół opracował podstawę programową, to także zamierza przedstawić Komisji nowy program. Na poprzednim spotkaniu w Rzeszowie spotkali się przewodniczący grup związanych z poszczególnymi etapami edukacyjnymi, a tu, w Szklarskiej Porębie, odbywa się trzydniowe plenarne zebranie wszystkich członków zespołów, powołanych przez Przewodniczącego Komisji – mówi ks. prof. Piotr Tomasik, koordynator Biura Programowania Katechezy przy Komisji Wychowania Katolickiego KEP.

Przebywający w Szklarskiej Porębie uczestnicy wiedzą co robić. Prace zostały rozdzielone, a członkowie grup mówią już o odpowiednim rozplanowaniu materiału, aby nauczanie miało charakter integralny.

Reklama

Ks. prof. Zbigniew Marek SJ, stoi na czele zespołu zajmującego się nauczaniem religii na poziomie przedszkolnym. Przed jakim wyzwaniem stoi ten zespół? – W tej katechezie jest zawsze ważna osoba dziecka, które wchodzi w życie i nawiązuje pierwsze relacje z Panem Bogiem. Stąd musimy brać pod uwagę możliwości poznawcze, doświadczenia, jakie gromadzi dziecko i odkrywanie ich w kontakcie z Panem Bogiem, że Pan Bóg już na tym etapie życia, ma coś dziecku do zaoferowania, chce pomagać w spełnianiu dziecięcych oczekiwań, życzeń i dążeń. Wszystko to domaga się pokazania, że Bóg zawsze jest po stronie człowieka, że umacnia go w dobrym – mówi.

Podpowiada także, że są możliwości studiów podyplomowych dla nauczycieli przedszkola, które dają uprawnienia do tego, by w przedszkolu zostać katechetami. Informacje o tych studiach dostępne są na Wydziałach Teologicznych.

Pierwszym etapem nauczania szkolnego zajmuje się zespół kierowany przez ks. dr. Marka Korgula, sekretarza Komisji ds. Wychowania. – Szkoła Podstawowa, to czas obowiązkowej edukacji. Dla Kościoła jest to wezwanie do tego, że zaczyna się systematyczna katechizacja, zapoznawanie dzieci z prawdami wiary. Klasy I-IV koncentrują się wokół przygotowania i przyjęcia przez dzieci I Komunii św. Według nowej podstawy programowej do I Komunii św. dzieci będą przystępowały w klasie III. Dlatego na tym etapie program nauczania koncentruje się wokół Eucharystii rozumianej jako Uczta. Pierwszy rok nauczania mówi o rodzinie, ukierunkowanej na rodzinę Bożą, której Ojcem jet Bóg. Następnie zmierzamy do związania dzieci z Jezusem, Synem Bożym, który jest darem Ojca i budowania z Nim relacji przez modlitwę i udział w sakramentach świętych. W klasie III tematyka związana jest z przyjęciem I Komunii św., a w czwartej ukazaniem jeszcze bliższych relacji z Jezusem, wyrażających się w określonych postawach religijnych.

Ks. Korgul podkreśla też, że przygotowanie do I Komunii św. obejmuje w dalszym ciągu udział w katechezie szkolnej oraz w parafii. W szkole katecheza ma charakter poznawczy, a katecheza parafialna służy wprowadzaniu w doświadczenie wspólnoty przez wspólne modlitwy, udział w nabożeństwach i wydarzeniach parafialnych.

– Było wiele głosów katechetów, aby była zmieniona podstawa programowa. W pracy w Zespole zastanawiamy się co możemy zmienić? Dochodzimy do wniosków, że treści przekazu pozostają, ale musimy szukać nowych form dostosowanych do współczesnego odbiorcy. To zadanie stoi przed samym katechetą, który musi się wykazać dużą kreatywnością – dodaje dr Magdalena Stach-Hejosz, wizytator w diecezji bielsko-żywieckiej.

Prof. Anna Zelma uczestniczy w pracach zespołu zajmującego się programem nauczania religii w klasach V-VIII. To przynosi także nowe wyzwania. – Z jednej strony musimy uwzględnić zmiany strukturalne, które następują w polskiej szkole, czyli dostosować się do ośmioklasowego kształcenia, a z drugiej strony, mamy też świadomość, że na tym etapie osoba katechizowana powinna zostać zaproszona do tego, by włączyć się w przygotowania do przyjęcia sakramentu bierzmowania. Dlatego oprócz tematyki dotyczącej treści wiary, zwracamy także uwagę na formację liturgiczną, moralną, wychowanie do wspólnoty, do misji, ale i bezpośrednie przygotowanie do sakramentu bierzmowania.

Okresem katechezy w szkołach ponadpodstawowych zajmuje się zespół pod kierunkiem ks. dr. Radosława Mazura.

– Zespół nasz także staje przed zadaniem dostosowania programu do nowej struktury, bo liceum obejmuje już cztery lata nauczania. Tak więc całość dotychczasowego programu chcemy przemodelować i nadać temu nową jakość. Pojawiają się także 5-letnie technika oraz 2 stopniowe szkoły branżowe, które wymagają nowych opracowań. Modelowym zapewne będzie program nauczania katechezy w liceach, który wymaga od nas pracy nad tym, aby dostosować go także do nauczania w pozostałych szkołach. Głównym tematem, wokół którego chcemy skoncentrować program, to przedstawienie młodym ludziom propozycji tego, czym jest wiara dojrzała. Ponieważ jest to czas wchodzenia w dorosłość, podejmowania pierwszych wiążących decyzji w życiu, pragniemy aby jedną z nich była decyzja wyboru wiary jako drogi życia.

– Poprzez podejmowane obecnie prace przygotowujemy szczegółowy program nauczania religii dla polskiej szkoły – mówi podsumowując obrady bp Marek Mendyk. – Dopiero wtedy, kiedy będziemy mieli podstawę programową i program nauczania, na bazie tego będą się tworzyć przy wydawnictwach, diecezjach, ośrodkach naukowych, edukacyjnych czy duszpasterskich zespoły, które będą tworzyć nowe podręczniki. Spotkanie obecne oceniam bardzo dobrze. To nie jest pierwsze, ale już kolejne z wielu spotkań, które odbywały się w różnych miejscach w Polsce przez ostatnie trzy lata. Można powiedzieć że Zespołowi pracuje się łatwiej, bo to jest ten sam Zespół, który przygotowywał, zatwierdzoną już przez Konferencję Episkopatu, podstawę programową. Aktualnie w dalszym ciągu zbieramy doświadczenia katechetów z terenu. Nie ma dnia, żeby nie wpływały różne sugestie, podpowiedzi, uwagi, niektóre bardzo krytyczne, i za to zaangażowanie bardzo dziękujemy. Cieszymy się, że możemy znowu być tu razem na terenie diecezji legnickiej, że możemy razem się tu modlić, pracować, aby jak najlepiej służyło to polskiej szkole i Kościołowi.

Tagi:
katecheza

O Matce Bożej Roztwornej

2018-11-28 11:04

Ks. Piotr Bączek
Edycja bielsko-żywiecka 48/2018, str. I

Maryja w liturgii Kościoła. To temat ostatniej katechezy maryjnej wygłoszonej 20 listopada przez ks. Jacka Pędziwiatra w hałcnowskiej bazylice

PB
Katechezy o Matce Bożej pomyślano jako element obchodów ćwierćwiecza koronacji Piety

Podsumowując tegoroczny cykl katechez, kustosz sanktuarium zwrócił uwagę na ścisły związek Maryi z Jezusem. – Maryja w żaden sposób Go nie zasłania, ale rzeczywiście do Niego prowadzi. Im lepiej Ją znamy, tym lepiej znamy Jezusa – mówił ks. Piotr Konieczny. – Te katechezy ujawniły, jak dużo o Matce Bożej nie wiedzieliśmy – dodał, dziękując prelegentowi.

W ostatniej prelekcji maryjnego cyklu redaktor Anioła Beskidów opowiadał zgromadzonym u stóp Piety m.in. o liturgicznych obchodach, nabożeństwach i modlitwach ku czci Matki Bożej. – Człowiek głębokiej wiary od zawsze stawia sobie pytanie: Jak się modlić? Różaniec to najprostsza modlitwa dostępna każdemu z nas od dzieciństwa – powiedział ks. Jacek, przywołując historyczne przykłady skuteczności tej popularnej wśród wiernych modlitwy. Omawiając kalendarz obchodów świąt maryjnych w tradycji Kościoła, podkreślił rozróżnienie na święta faktów związane z życiem Matki Chrystusa i święta idei, tytułów.

Odnosząc się do pobożności ludowej polskich katolików, omówił m.in. popularne nazwy świąt maryjnych. – Tak jak Maryja się otwarła (roztwarła) na przyjęcie słowa Bożego, które wypowiedział Anioł w Nazarecie, tak otwiera się ziemia na ziarno, z którego będziemy mieli chleb – wyjaśnił etymologię nazwy święta Matki Bożej Roztwornej, czyli ludowej nazwy uroczystości Zwiastowania Pańskiego obchodzonej 25 marca. Podał przy tym szereg nazw tej samej uroczystości maryjnej: Strumiennej, Wiosennej, Zagrzewnej, Ożywiającej, Żabicznej.

Tegoroczny cykl katechez maryjnych rozpoczął się w marcu. Seria wykładów „Wszystko o Maryi” została pomyślana jako forma przygotowania do jubileuszu ćwierćwiecza koronacji Hałcnowskiej Piety, który obchodziliśmy 15 września. – Ks. Jacek przybliżał nam tajemnice Maryi z różnych stron: prawdy biblijne, prawdy wiary, pobożność.

Można powiedzieć że każda katecheza to obfitość treści – mówił na zakończenie tegorocznego cyklu kustosz sanktuarium ks. Piotr Konieczny. Zapowiedział również wydanie katechez wygłoszonych przez ks. Pędziwiatra w formie drukowanej oraz zaprosił na kolejną katechezę w bazylice, którą 11 grudnia wygłosi ks. dr hab. Marek Gilski. Teolog z Krakowa podejmie temat: „Znaczenie prawd wiary dla naszego życia”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kiedy obowiązuje post?

Ks. Ryszard Kamiński
Edycja płocka 9/2003

Bożena Sztajner

Moi rodzice opowiadali mi, że kiedyś w okresie Wielkiego Postu wypalano nawet garnki, żeby nie została w nich ani odrobina tłuszczu. Dziś praktyka postu w Kościele jakby złagodniała. Przykazanie kościelne mówi o czasach pokuty, ale pozostaje problem, jak rozumieć te "czasy pokuty". Czy 19 marca, w czasie Wielkiego Postu, można zawrzeć sakrament małżeństwa z weselem? Czy w piątek można iść na dyskotekę? Czy w Adwencie można się bawić? Czy post nadal obowiązuje w Kościele?

Czwarte przykazanie kościelne, które dotyczy tych spraw, brzmi: "Zachowywać nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, a w okresach pokuty powstrzymywać się od udziału w zabawach". Wydaje się, że najważniejszym wyrażeniem w tak sformułowanym przykazaniu jest słowo "pokuta". Katechizm Kościoła Katolickiego precyzuje, że chodzi tutaj o pokutę wewnętrzną, która polega na nawróceniu serca, przemianie postaw, radykalnej zmianie całego życia na lepsze. To jest podstawowa, prawdziwa wartość pokuty, jej sedno. Takiej pokuty oczekuje od chrześcijanina Pan Bóg i Kościół. Chrześcijanie są zobowiązani do jej praktykowania cały czas. Ponieważ jednak różnie z tym bywa w ciągu kolejnych dni i miesięcy, Kościół ustanowił dni i okresy pokuty, gdy koniecznie należy praktykować czyny pokutne, które wspomagają nawrócenie serca.
Jakie są te czyny pokutne? Wykładnia do omawianego przykazania podana przez Sekretarza Generalnego Episkopatu Polski wylicza: "modlitwa, uczynki pobożności i miłości, umartwienie przez wierniejsze pełnienie obowiązków, wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych i post". Czas zaś pokuty, określony przez czwarte przykazanie, to poszczególne piątki całego roku i Wielki Post. We wszystkie piątki całego roku oraz w Środę Popielcową i Wigilię Bożego Narodzenia (o ile nie przypada wtedy IV niedziela Adwentu), obowiązuje chrześcijanina powstrzymanie się od spożywania pokarmów mięsnych, gdy ukończył on 14 rok życia. Zaleca się jednak, aby także młodsze osoby wprowadzać do tej praktyki, nie czekając aż osiągną one 14 lat. Warto jeszcze dodać, że według Konstytucji Apostolskiej Paenitemini zakaz spożywania pokarmów mięsnych nie oznacza zakazu spożywania nabiału i jaj oraz przyprawiania potraw tłuszczami zwierzęcymi.
Prymas Polski (to także ważne) udzielił dyspensy od obowiązku powstrzymania się od potraw mięsnych w piątki wszystkim, którzy stołują się w zakładach zbiorowego żywienia, gdzie nie są przestrzegane przepisy postne, a także takim osobom, które nie mają możności wyboru potraw, a muszą spożywać to, co jest dostępne do spożycia. Dyspensa ta nie dotyczy jednak Wielkiego Piątku, Środy Popielcowej i Wigilii Bożego Narodzenia. Zatem w te trzy dni obowiązuje w każdych okolicznościach powstrzymanie się od spożywania potraw przyrządzonych z mięsa.
Po wyjaśnieniu wymagań IV przykazania kościelnego w odniesieniu do wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych, zwróćmy uwagę na "nakazane posty" w tym przykazaniu. Post może być jakościowy i ilościowy. Ten pierwszy dotyczy niespożywania określonych pokarmów, np. mięsa. Ilościowy zaś polega, według wyżej wspomnianej Konstytucji Apostolskiej, na spożyciu jednego posiłku dziennie do syta i dopuszcza możliwość przyjęcia "trochę pokarmu rano i wieczorem". Taki post obowiązuje wszystkich wiernych między 18 a 60 rokiem życia w Środę Popielcową i w Wielki Piątek. Należy tutaj powtórzyć wcześniej napisane słowa, że ci, którzy nie mają 18 lat, właściwie od dzieciństwa powinni być wychowywani do spełniania tej praktyki. Błędem byłoby stawianie tego wymagania dopiero od wieku pełnoletności. Racje wydają się oczywiste i nie ma potrzeby ich przywoływania w tym miejscu.
Gdy chrześcijanin podlega uzasadnionej niemożności zachowania wstrzemięźliwości w piątek, powinien podjąć inne formy pokuty (niektóre z nich zostały przytoczone wcześniej). Natomiast post ilościowy i jakościowy w dwa dni w roku: Wielki Piątek i Środę Popielcową, powinien być koniecznie zachowywany. Winien rozumieć to każdy chrześcijanin, nawet ten, który słabo praktykuje wiarę. Dyspensa Księdza Prymasa, o której wspomniałem wcześniej, nie dotyczy zachowania postu w te dwa dni roku. Ci zaś, którzy z niej korzystają, powinni pomodlić się w intencji Ojca Świętego, złożyć ofiarę do skarbonki z napisem "jałmużna postna", lub częściej spełniać uczynki miłosierdzia.
Jeszcze kilka słów o zabawach. Powstrzymywanie się od udziału w nich obowiązuje we wszystkie piątki roku i przez cały Wielki Post, łącznie z dniem św. Józefa (19 marca) - jeśli wtedy trwa jeszcze Wielki Post. Adwent nie został zaliczony do czasów pokuty, dobrze jednak byłoby w tym czasie powstrzymać się od udziału w zabawach, zachowując starą i dobrą polską tradycję - Adwent trwa bardzo krótko, a karnawał jest tak blisko. W Adwencie zaś - co staje się coraz powszechniejszą praktyką - jest wiele spotkań opłatkowych, które mają inny charakter. Warto je upowszechniać i pozostawać w radosnym, pełnym nadziei oczekiwaniu na przyjście Zbawiciela w tajemnicy Bożego Narodzenia.

Od marca 2014 r. obowiązuje nowa wersja IV przykazania kościelnego

Przeczytaj także: Nowa wersja IV przykazania kościelnego - powstrzymanie się od zabaw tylko w Wielkim Poście
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Ukraina: prezydent ogłosił powstanie niezależnego lokalnego Kościoła prawosławnego

2018-12-15 21:25

kg (KAI/RISU) / Kijów

O powstaniu nowego lokalnego Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego oznajmił 15 grudnia w Kijowie prezydent Ukrainy Petro Poroszenko. Słowa te wypowiedział na stołecznym Placu Sofijskim po zakończeniu soboru zjednoczeniowego, który w tym dniu obradował w historycznej Sofii Kijowskiej, czyli dawnej świątyni Mądrości Bożej. Głowie państwa towarzyszyli zwierzchnik nowego Kościoła metropolita Epifaniusz i osobisty przedstawiciel patriarchy Konstantynopola metropolita Galii (Francji) Emanuel, który przewodniczył posiedzeniu soboru.

Petro Poroszenko/Twitter.com

"Dopiero co sobór biskupów Patriarchatu Kijowskiego, sobór i wszyscy biskupi Kościoła Autokefalicznego i grupa biskupów Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego [UKP PM] utworzyli zjednoczony Kościół ukraiński. Ten cud stał się możliwy dzięki niezachwianemu stanowisku patriarchy ekumenicznego Bartłomieja i naszego macierzystego Kościoła Konstantynopolskiego. Wykorzystał on swe niezaprzeczalne kanoniczne prawo leczenia ran, zadanych prawosławiu ukraińskiemu przez panowanie moskiewskie" - oświadczył prezydent.

Zapewnił, że nowo powstały Kościół na Ukrainie będzie służył wyłącznie interesom swego narodu, "ten Kościół będzie bez Putina i bez Cyryla".

W dalszym ciągu swego przemówienia Poroszenko podkreślił rolę patriarchy Filareta w utworzeniu Kościoła, dodając, że "nie wymyślono jeszcze takiej miary, którą można by opisać wkład patriarchy do sprawy autokefalii Kościoła ukraińskiego". "Byliście i pozostaniecie duchowym liderem narodu ukraińskiego" - stwierdził szef państwa.

Podziękował również głowie Kościoła Autokefalicznego metropolicie Makaremu i wszystkim jego biskupom za ich "twarde stanowisko" w tej sprawie. Zwrócił się też oddzielnie do tych biskupów UKP PM, którzy "mimo nacisków, pogróżek i klątw Moskwy oraz piątej kolumny [u nas] podjęli mężnie decyzję i zjawili się na soborze". Poroszenko zwrócił uwagę, że wybierając między Ukrainą a Rosją, postawili na Ukrainę i "gratulujemy wam tego wyboru".

Na zakończenie mówca zapewnił, że na Ukrainie "nie było, nie ma i nie będzie Kościoła państwowego", państwo zaś "nie będzie się mieszało w działalność Kościoła", a to, "do jakiego kościoła chce ktoś chodzić, jest wolnym wyborem danego człowieka".

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem